De beste tijd om de monarchvlinders in Mexico te zien
De monarchvlinders brengen ongeveer vijf maanden door in de sparrenbossen van Michoacán en de staat México, en geen twee periodes van die winter lijken op elkaar. Kies je de verkeerde week, dan vind je dunne trossen of drukke paden; kies je het verkeerde uur, dan zitten de vlinders stil. Hieronder de weken die meestal het best werken, en daarna de uren en dagen die het verschil maken.
De winter in één oogopslag
De tabel toont het gebruikelijke verloop, van de eerste aankomsten tot de vlucht naar het noorden. De vlinders houden geen kalender bij, dus lees elke regel als een neiging, niet als een dienstregeling.
| Wanneer | Wat je meestal aantreft | Drukte |
|---|---|---|
| Eind oktober tot half november | Eerste aankomsten; kolonies vormen zich nog en verschuiven over de hellingen | Rustig |
| Eind november tot half december | De trossen nestelen zich in de sparren en groeien week na week | Rustig door de week |
| Eind december tot februari | Kolonies meestal op hun volst; grote vluchten op warme, zonnige middagen | Druk tijdens de feestdagen en in het weekend |
| Maart | Paren, daarna dunnen de kolonies uit terwijl de vlinders naar het noorden vertrekken | Afnemend |
| April tot oktober | Geen kolonies te bezoeken | Geen |
De reservaten gaan meestal rond november open voor bezoekers en sluiten rond eind maart. De openingsdagen kunnen per winter verschuiven, dus vraag het na bij de aanbieder als je reis aan het begin of eind van het seizoen valt.
Eind oktober en november: de aankomst
De eerste monarchvlinders bereiken de oyamelbossen meestal rond eind oktober, na een vlucht van tot zo'n 4.000 km. Onze gids over de trek volgt die reis vanuit Canada en de Verenigde Staten.
Hun aankomst valt ongeveer samen met de Dag van de Doden op 1 en 2 november. In delen van Michoacán worden de vlinders al lang in verband gebracht met de zielen van de doden die thuiskomen, een oude band waar veel mensen in de regio nog over vertellen.
Een bezoek begin november kan onaf aanvoelen. De kolonies vormen zich nog en verplaatsen zich soms over de helling voordat ze zich vestigen, dus de wandeling kan langer zijn en de trossen dunner dan midden in de winter.
De beloning is rust op de paden en de eerste grote samenscholingen van de winter. Kun je alleen in november komen, dan is de tweede helft meestal een veiligere gok dan de eerste week.
Eind december tot februari: de volste weken
Van eind december tot februari zijn de kolonies meestal het dichtst. Eén oyamelspar kan duizenden vlinders dragen, en de takken buigen door onder trossen die de groene bomen dof grijsbruin kleuren.
De meeste bezoekers mikken op deze weken, en bij een eerste reis zouden wij dat ook doen. Het is ook het koudste deel van de winter op zo'n 3.000 m, dus vroeg in de ochtend kan het bij de kolonie rond 0 °C zijn.
Pak daarop in. Onze pagina over kleding voor het oyamelbos behandelt de laagjes, en de gids over de klim legt uit waarom de wandeling zwaarder voelt dan de lengte doet vermoeden.
Een woord over aantallen. De kolonies kunnen miljoenen vlinders tellen, maar hoeveel je op een bepaalde dag ziet, hangt af van de winter en vooral van het weer.
Maart: paren en de vlucht naar het noorden
Als de dagen langer worden, beginnen de vlinders te paren, op de bosbodem en in de lucht. In de loop van maart vallen de trossen uiteen, en steeds meer monarchvlinders verlaten de bergen om verder naar het noorden hun eitjes op zijdeplant te leggen.
Een bezoek in maart kan levendig zijn, met op warme dagen volop vlinders in de lucht, terwijl de kolonies week na week krimpen. Eind maart is een gok; sommige winters valt er nog veel te zien, in andere zijn de bomen bijna kaal.
Tegen het eind van het seizoen kan regen de paden modderig maken. Schoenen met goede grip en een lichte regenjas zijn dan belangrijker.
Het uur telt net zo zwaar als de maand
Monarchvlinders hebben warmte nodig om te vliegen. Op een koude of bewolkte ochtend blijven ze dicht opeen aan de takken hangen met gesloten vleugels, en een kolonie kan eruitzien als plukken dode bladeren.
Als de zon de bomen bereikt en de lucht opwarmt, meestal vanaf het middaguur, openen ze hun vleugels en vliegen op. Op een heldere middag kan de lucht op de open plekken oranje kleuren als duizenden vlinders op zoek gaan naar water.
Koude ochtenden vragen nog om één ding. Veel vlinders rusten op de grond tot ze opgewarmd zijn, en daarom zegt onze pagina over de regels in het reservaat dat je moet kijken waar je stapt.
Een grijze, kille dag is het enige wat geen boeking kan oplossen. Je ziet nog steeds de trossen, die op zich al een bezienswaardigheid zijn, alleen niet de wervelende vluchten van de foto's.
Weekenden, feestdagen en de drukte
De reservaten zijn een geliefd uitje voor Mexicaanse gezinnen, en in het weekend is het veel drukker dan door de week. De drukste periode is meestal de vakantie van Kerstmis tot Nieuwjaar, als de paden en de eetkraampjes bij de ingang vollopen.
Als je data het toelaten, ga dan door de week en begin vroeg. Een rustiger pad betekent minder wachten bij de ingang en meer ruimte om te staan kijken als je bij de bomen bent.
El Rosario is het drukste van de reservaten waar onze tours naartoe gaan. Onze vergelijking van de reservaten helpt als je de bekendste naam wilt inruilen voor een rustiger pad.
Data en tours die het weer indekken
Een enkele dagtrip geeft je één worp met de weerdobbelsteen. Een langer verblijf bij de bossen geeft je een tweede kans als de eerste dag koud en bewolkt blijkt.
De zevendaagse reis van EcoColors vanaf ~€ 2.043 heeft Valle de Bravo als uitvalsbasis, met zes nachten en ontbijt, en bezoekt zowel Piedra Herrada als Capulín. Eén sombere ochtend beslist dan niet over de hele reis.
Het nadeel is de prijs en de week die het kost, en er zijn nog weinig beoordelingen: 4,8 uit 13 reviews op Viator en 4,4 uit 4 op GetYourGuide. Onze gids over langere verblijven bij de reservaten legt uit hoe je hetzelfde op eigen houtje doet.
Meerdere ochtenden in het bos, niet één
De week van EcoColors vanuit Valle de Bravo, met twee reservaten, zes nachten met ontbijt en een kleine groep met een tweetalige gids.
Vanuit Morelia kiest de privédag van Yei Tours vanaf ~€ 178 op de dag zelf voor El Rosario of Sierra Chincua, afhankelijk van het weer. Het addertje: de tour is alleen op Viator te koop, en de prijs per persoon is het hoogst voor wie alleen reist.
Reis je met kinderen in de drukke weken? Onze vragen over monarchtours met kinderen behandelen leeftijden en de lange dag, en de prijsvergelijking zet alle tours naast elkaar.